La patarrasso (nouvello d’umour negre), de Jan-Glaude Renous

La patarrasso (nouvello d’umour negre), de Jan-Glaude Renous

***

I’a de gròs detai pèr vous pourri la vido d’un vilage !

Lou Vincènt éro lou cap de garo de la Cadièro sus Gardoun dempièi trento an. Se o avié pougu demoura, gramaci « RAAAA ».

Fasié vint an d’acò la direicioun regiounalo de la SNCF avié decidi de suprimi la garo sus la ligno entre Alès e Genoiac. Es verai que lou tren s’arrestavo à la statioun que dous cop pèr semano, li divendre e li dilun, pèr uno passagiero unico. Lou Vincènt aurié preferi faire l’ecounoumio d’aquélo visitarello tant pountualo coume indesirablo, coume o aurien vougu tambèn tóuti li usagié dóu tren e li estajant de la Cadièro. Mai i’avié mai qu’acò. Mau-grat li desplasé, e lou mot èro feble, de la visitarello, se vesié mau èu, lou Vincent, darrié un poutissòu à Nime o a-n Alès, éu qu’avié pas quita lou vilage que pèr faire lou servici. Quand sias cap de garo, se pòu se trouba qu’aguessias tambèn d’imaginacioun. E lou Vincènt n’avié uno di descabestrado. Se picavo d’avé lou sèns artisti. Tambèn, i à vint an quand la nouvello de la barraduro de la garo avié courregu, avié counvida lou pastour, lou regent, lou perceptour, lou recebedour de la posto, lou direitour de la CMEPL (Caisso Mutualo d’Estalvi Poupularo Lengadouciana) pèr ié expausa soun proujèt. S’agissié ni mai ni mens que de transfourma la garo en « Residènco pèr Autour, Artisto e Artisan d’Art » (RAAAA). Lou direitour de la CMEPL diguè qu’acò poudrié èsse « pourtaire », lou regènt avié agita la menaço d’un « coumitat de defenso dóu rai au païs ». Pouëto à tèms perdu lou perceptour soumiè à auto voes d’un vilage que serié un vilage d’artisto. E mai se poudrié ourganisa una fiero de libre : acò cousto gairebèn rèn. Acò rai se çò rapourtavo pas grand-causo, li gènt ié venènt pèr se moustra, èro miés que lou zòo… à coundicioun de demoura à distànci di mounino… escusas ! dis autour, pèr pas èsse agafa pèr un escrivassié qu’ensajarié de vous vendre pèr fòrço un libre. O, èro miés que lou zòo perque li mounino… escusas ! lis autour, eli au mens respoundien quand ié parlavon – à distànci. À passa tèms, i’avié una fièro de bestiàri à la Cadièro. Èro mai net uno fièro d’escrivan, i’avié pas mestié de cambia la paio après. E se voulien escampa d’aigo, lis autour, anarien au cafetoun qu’aqui se sentirien óubliga de counsumi. O, decididamen èro tout bon pèr la santat dóu coumerce, meme se pendènt aquélo journado li mounino amassa… excusas ! lis autour amassa, vendien pas mai de tres libre…

Sènso coumta la reclamo pèr lou vilage dins lou Midi-Libre !

Aquélo darriero rasoun empourtè l’adesioun de la coumuno e dóu counseié departementau : la culturo, es toujour bon pèr lou tourisme. Sufirié de demanda is estajant de planta quàuqui geraniun davans soun oustau, e mai de dispausa quàuqui caisso de flour sus sa fenèstro, pèr que lou vilage sié classa « vilage d’art », e flouri pèr la meme escasenço. Lou deputat ié trobavo d’autant mens à dire que se sarié la coumuno e lou counsèu departementau que pagarien, e en caressant lou presidènt dins lou sèns dóu peu electourau la regioun boutarié man au porto-fuèio – après tout, la culturo èro de soun ressort. O, lou cònsoul e lou presidènt dóu counsèu regiounau participarien à l’inauguracioun, e aurien sa fòto dins lou journau. Sarié toujour bon de prene. Pertoucant lou prefèt, fuguè la menaço d’aquéu putassié « coumitat de defenso dóu rai au païs » que i’arranquè sa bènedicioun : aquélo meno de coumitat espelissié un pau pertout coume boulet en autoun. Lou prefèt avié autro causo à faire que de recebre li doulénço d’uno delegacioun d’enrabia coume aquéli qu’encoumbravon lou saloun de soun gabinet en esperant d’èsse recebu. La direicioun regiounalo de la SNCF deguè capitula davans li coualisa.

Lou cap de garo, lou pastour, lou regent, lou recebedour de la pòsto, lou perceptour, e lou direitour de la CMEPL (caisso etc.) foundèron dounc uno assouciacioun tipe lei de 1901, poundèron dis estatu, li declarèron en prefèturo, se fendeguèron d’un doussié e d’un mountage financié, depausèron de demando de suvencioun eici e aqui, e aqui lou, lou « RAAAA » espeliguè !

Lou Vincènt boutè man à la pasto – soun unic tren dous cop semanié li leissant de tèms – pèr adouba la garo e l’agença en estúdio. Un autour de rouman poulicié, un dessegnaire de Bèndo Dessegnado, un ilustraire de libre pèr enfant, un countaire, dous teissié, tres oulié e un coumpousitour de roc alternatiu e ocitan prenguèron poussessioun di liòc. E la vido prenguè un tour nouvèu à la garo de la Cadièro sus Gardoun. Lou Vincènt s’óucupavo de l’entretenenço e di perterro. Lou ser, sourtissien li taulo e li cadièro e se prenié l’aperitiéu en parlant un pau d’art, e fòrço di critico que, d’un vejaire generau, èron dis ase diplouma que coumprenien d’autant mens lis artisto dins la misèrio qu’éli, paga à boudre pèr critica, èron incapable d’escriéure lou mendre rouman o de coumpausa uno meloudio que se tèngue la routo.

Demouravo lou detai, e un detai de taio. La visitarello dóu tren de dès set ouro trento vue li divendre, e de set ouro tres li dilun ! La Patarasso, coume se dison !

La Patarasso avié quita lou vilage vint cinc an avans pèr faire la vido a-n Alès. Pèr faire la puto, qué ! Tournavo passa li dimenjado dins lou casau qu’avié eireta de sa maire. Èro acaba lou tèms que poudié tira proufié de soun chale, mai tenié encaro uno armo redoutablo pèr se faire paga à beure. Uno armo oh quant fatalo, coume o veirès mai liuen.

La pudentour ! Pudié qu’empouisounèsse !

Li sufisié d’intra dins un bar o uno boutigo pèr que tant-lèu li prouprietàri e la pratico bouten man à la pòcho pèr que se rambèsse au pus lèu. Un jour, l’istòri es atestado pèr de testimòni digne de fe, rèn qu’en levant lou bras en passant davans dos vieioto, s’èron afoundrado li vièio. Crisi cardiaco foudrejanto ! Samu. Impoussible de li reveni. Tambèn quand lou tren d’Alès s’arrestavo à la garo de la Cadièro li divendre fatidi, èron grando óuberto tóuti li fenèstro de la veituro de la Patarasso, e li passagié penja fins à miè-còs au defòro, mau-grat li « e periscolo sporghesi ».

Pour lire la suite et voir la traduction en français, merci de cliquer sur le lien :
http://lapetitequivoulaitlesmontagnes.centerblog.net/890-